روانشناسي كودك 1

حتما شنیده‌اید که بعضی‌ها می‌گویند راک گوش نکنید چون خشن می‌شوید! تاکنون تحقیقات بی‌شماری در مورد رابطه خشونت و برخی موسیقی‌ها به انجام رسیده است. طبق این تحقیقات موسیقی راک، رپ وتکنو معمولا متهم می‌شوند که سبب بروز رفتارهای خشونت‌آمیز در نوجوانان هستند. اما به گفته محققان آمریکایی آنچه که سبب بروز خشونت در پی گوش دادن به برخی موسیقی‌ها می‌شود، آهنگ نیست بلکه بار معنایی کلمات استفاده شده است. بار منفی کلمات گاهی می‌تواند سبب افزایش احساسات منفی و رفتارهای خشونت‌آمیز شود. کلمات حتی می‌تواند بر نوع نگاه به جامعه نیز تاثیر بگذارد. این موضوع به ویژه وقتی در یک موسیقی از کلمات رکیک استفاده می‌شود، پررنگ‌‌تر است…

در سال 2003تحقیقات وسیعی در آمریکا انجام شد که رابطه میان هر نوع شخصیت و تمایل آن به گوش دادن به نوعی موسیقی را روشن می‌کرد. در این تحقیق پژوهشگران 3500 دانشجو را زیر نظر گرفتند و آنها را برحسب علاقه‌شان به نوعی موسیقی به 4 دسته تقسیم کردند:

1 موسیقی کلاسیک، جاز، بلوز و فولک

علاقه‌مندان به این دسته موسیقی‌ها انسان‌هایی باهوش، از نظر سیاسی آزاد و به دنبال تجربیات تازه‌اند.

2 موسیقی راک، آلترناتیو و هوی‌متال

علاقه‌مندان به این موسیقی، کنجکاو، باهوش، فعال از نظر فیزیکی و بدون علاقه به مسایل سیاسی‌اند.

3 موسیقی پاپ، موسیقی ملایم و موزیک فیلم‌ها

علاقه‌مندان به این موسیقی خیلی کنجکاو نیستند. بیشتر جنبه احتیاط را می‌گیرند و در سیاست محافظه‌کارند.

4 موسیقی رپ، سول و فانک

علاقه‌مندان به این نوع از موسیقی‌ها از نظر اجتماعی باز هستند و روابط عمومی خوبی دارند. دلنشین‌ هستند و به دنبال ریاست نیستند.البته باید به این نکته توجه داشت که نتایج این تحقیق به این معنی نیست که شخصیت همیشه تحت تاثیر موسیقی است یا برعکس. لازم است بدانید مردم به دو دسته تقسیم می‌شوند: گروهی که این فرمول برای آنها صادق است و گروهی که بیشتر نوجوانان در آن جای می‌گیرند و از موسیقی به عنوان یک ویترین و وسیله استفاده می‌کنند و توسط آن می‌خواهند خود را آن گونه که می‌خواهند باشند به مردم نشان دهند.

اثر موسیقی بر ذهن ‌كودكان

اگر شما تصمیم دارید كه فرزندتان نواختن یك ساز را یاد بگیرد، نیازی نیست كه تا 8-7 سالگی او صبر كنید و آنگاه او را به كلاس بفرستید؛ مغز كودكان همیشه آماده دریافت اطلاعات جدید است.

ابتدای امر سؤالی را كه در ذهن بسیاری از شماست مطرح می‌كنیم.

در سال‌های اخیر پژوهشگران ثابت كرده‌اند كه موسیقی نقش مهمی در زندگی انسان‌ها دارد ولی آیا این قدرت را نیز دارد كه بر ذهن انسان‌ها اثر بگذارد؟

تجربه ثابت كرده كه موسیقی می‌تواند تمام وجود یك فرد را به تلاطم درآورد. برخی از موسیقی‌ها به شما آرامش می‌بخشند و برخی شما را عصبی و تهاجمی می‌كنند. به‌نظر شما، موسیقی چگونه می‌تواند این اثر را بر درون بگذارد؟

در دنیای امروز، از موسیقی برای تاثیر‌گذاری بر امور مختلف استفاده می‌شود؛ به‌طور مثال موسیقي در زمینه پزشكی به‌عنوان نوعی درمان مورد استفاده قرار می‌گیرد. امروزه موسیقی در تسریع امر شفابخشی، كاهش فشار خون، درمان كودكان بیش‌فعال، بیماری‌های روحی، افسردگی به‌ویژه افسردگی پس از زایمان، كاهش اضطراب و استرس، درمان بی‌خوابی، رشد بهتر نوزادان نارس و… به كار برده می‌شود.

جولیوس پرتنوی، پژوهشگر مطرح موسیقی طی تحقیقات زیادی دریافت كه موسیقی قادر است بر سرعت سوخت‌و‌ساز بدن، كاهش یا افزایش فشار خون، سطح انرژی بدن، سیستم گوارشی و… (بسته به نوع موسیقی‌ای كه پخش می‌شود) اثر مثبت یا منفی بگذارد. مثلا موسیقی‌های ملایم مانند موسیقی كلاسیك اثربخشی بهتری روی بدن دارند و باعث افزایش آندروفین در بدن می‌شوند. همچنین 30‌دقیقه گوش‌دادن به موسیقی‌ اثری معادل یك دوز قرص والیوم دارد.

بد نیست بدانید كه با گوش‌دادن به موسیقی، هر دو نیمكره مغز (نیمكره‌های چپ و راست) درگیر فعالیت‌های ذهنی می‌شوند. البته منظور ما از موسیقی فقط خواندن شعر نیست بلكه ساز زدن، ملودی، تُن، انواع صدا‌ها، آكورد و ریتم را نیز شامل می‌شود.

تاثیر موسیقی بر افزایش حافظه و تمركز

موسیقی از طریق تحریك فرد برای دقت بیشتر نسبت به نوع صدا‌، ریتم، ملودی، آهنگ، جهت صدا و… در افزایش حافظه و تمركز مؤثر است؛ به همین دلیل، اغلب دانش‌آموزانی كه به نوعی با موسیقی در ارتباط هستند در مدرسه و دانشگاه موفق‌تر هستند.

امروزه ثابت شده كه حافظه می‌تواند از طریق موسیقی تقویت شود و افرادی كه از كودكی در معرض آموزش و بازی‌های موسیقایی بوده‌اند‌، حافظه بسیار بهتری دارند. ریتم، ملودی، هارمونی و… جزو عواملی هستند كه موجب تقویت حافظه می‌شوند. در آزمایشی كه در دانشگاه هنگ‌كنگ‌ انجام شد، ۴۵‌نوازنده اركستر بین سنین ۶ تا ۱۵‌سال از لحاظ قدرت حافظه و به‌خاطر‌سپردن كلمات، مورد بررسی قرار گرفتند.

پژوهشگران دریافتند كه كودكان نوازنده نسبت به هم‌ سن‌و‌‌سالان غیرنوازنده خود به‌ مراتب كلمات بیشتری را حفظ می‌كنند. پس از یك‌سال آزمایش دیگری از این گروه گرفته و مشخص شد كه حافظه كودكانی كه هنوز نوازنده اركستر هستند نسبت به سال گذشته توانمند‌تر شده‌، درحالی‌كه حافظه كسانی كه از اركستر جدا شده‌اند‌، در همان سطح باقی مانده است. همچنین موسیقی كمك به درك و انتقال بهتر مفاهیم به افراد می‌كند كه از اركان مهم موفقیت در زندگی است.

برخی از مناطق مغز كه در هنگام گوش‌كردن به موسیقی یا بازی‌های موسیقایی، فعال می‌شوند در 2 گروه:

-1كسانی كه با موسیقی به‌صورت حرفه‌ای – چه نواختن و چه شنیدن- در ارتباطند

2.افرادی كه با موسیقی آشنایی ندارند .

چه می‌توان كرد؟

والدین و مربیان می‌توانند از همان دوران كودكی علاقه به موسیقی را در كودك ایجاد كنند. برای این كار چند مورد پیشنهاد می‌شود.

1.موسیقی برای نوزاد

برای كودكتان منتخبی از سبك‌های مختلف موسیقی را پخش كنید و اگر‌ سازی‌ می‌نوازید، اجازه دهید در بخشی از زمان تمرینتان، او نیز نزدیك شما باشد. البته مراقب باشید كه شدت صدا، متوسط باشد زیرا صدا‌های بلند به شنوایی كودك آسیب می‌رساند.
2.خواندن با كودك

هنگامی كه بچه‌ها بزرگ می‌شوند، از آوازخواندن لذت بیشتری می‌برند. كنار هم قرار دادن كلمات یك آهنگ در حقیقت به مغز كودك كمك می‌كند تا سریع‌تر یاد بگیرد و برای مدت طولانی‌تری آن را در خود جا دهد (تقویت حافظه)؛. به همین دلیل‌، اكثر ما آهنگ‌هایی را كه در كودكی شنیده یا خوانده‌ایم به خاطر داریم حتی اگر سال‌ها از خواندن یا شنیدن آنها گذشته باشد.

-3 یادگیری موسیقی (ساز آواز)

اگر شما تصمیم دارید كه فرزندتان نواختن یك ساز را یاد بگیرد، نیازی نیست كه تا 8-7 سالگی او صبر كنید و آنگاه او را به كلاس بفرستید؛ مغز كودكان همیشه آماده دریافت اطلاعات جدید است. آنها آمادگی یادگیری موسیقی از سنین كم را دارند. بسیاری از كودكان 4 یا 5 ساله، عاشق ساختن یك آهنگ، خواندن و نواختن ساز‌های ساده هستند و شروع این كار در زمانی كه آنها سن چندانی ندارند، كمك می‌كند تا موسیقی به جزء لاینفك زندگی آنها در تمام عمر بدل شود.

موسیقی به‌عنوان یك بخش مهم از زندگی كمك می‌كند تا مهارت‌های خلاقانه و گروهی در فرزندتان پرورش یابد و در آینده‌ای نزدیك، او به فردی كامل از نظر اعتماد به نفس، اراده، اجتماعی بودن و… تبدیل شود.